Phách, tốc độ BPM và số chỉ nhịp 4/4 – 3/4
Phân biệt phách (nhịp đập đều), tốc độ BPM và ý nghĩa của số chỉ nhịp 4/4, 3/4 khi đệm đàn.
1. Phách và BPM là khung xương của bản nhạc
Nếu cao độ cho biết bạn bấm ngăn nào, thì nhịp (rhythm) cho biết bạn gảy vào lúc nào. Đơn vị thời gian cơ bản là phách (beat) — giống như tiếng tích-tắc đều đặn của đồng hồ hoặc nhịp dẫm chân của bạn. Tốc độ nhanh hay chậm của phách đo bằng BPM (Beats Per Minute — số phách trong 1 phút): 60 BPM là mỗi giây 1 phách; 120 BPM là mỗi giây 2 phách.
2. Số chỉ nhịp 4/4 và 3/4
Các phách được gom thành từng nhóm lặp lại gọi là ô nhịp (bar/measure), ngăn cách bởi vạch nhịp dọc:
- Nhịp 4/4 (phổ biến nhất trong nhạc Pop/Ballad/Rock): mỗi ô có 4 phách, mỗi phách bằng một nốt đen. Đếm: MỘT – hai – ba – bốn (phách 1 mạnh nhất, phách 3 mạnh vừa).
- Nhịp 3/4 (điệu Valse / Boston): mỗi ô có 3 phách. Đếm: MỘT – hai – ba (bùm – chát – chát), tạo cảm giác đung đưa xoay vòng.
Phách 1 đặt ở cao độ G4 để bạn nghe rõ trọng âm đầu ô nhịp; các phách 2–3–4 giữ ở C4.
Nhịp 3/4 chỉ có 3 phách mỗi ô: 1 mạnh (G4) và 2–3 nhẹ (C4).
❓ Câu hỏi củng cố
Một bản nhạc ghi tốc độ 60 BPM ở nhịp 4/4 thì một ô nhịp đầy đủ kéo dài bao nhiêu giây?